2,000+ YEARS IN THE MAKING
Η ιστορία 2.000 ετών πίσω από κάθε κινεζική παράσταση ακροβατικών
Από το θέαμα της αυλής της δυναστείας των Χαν έως τη σύγχρονη σκηνή του θεάτρου — η τεκμηριωμένη γραμμή των δύο χιλιάδων ετών που κρύβεται πίσω από το αποψινό πρόγραμμα ακροβατικών.
Δείτε ημερομηνίες παραστάσεων Chaoyang στο GetYourGuide ↗Ξεκινά με ένα παιχνίδι πάλης, όχι με τσίρκο
Η κινεζική ακροβασία ανάγεται στο jiaodi, ή «κουτουλιά με κέρατα», μια ανταγωνιστική επίδειξη πάλης από τη δυναστεία Τσιν, όπου οι καλλιτέχνες φορούσαν κεφαλόδεσμους με κέρατα και πάλευαν μπροστά σε κοινό. Μέχρι τη δυναστεία Χαν, το jiaodi είχε διευρυνθεί σε baixi — κυριολεκτικά «οι εκατό διασκεδάσεις» — μια μεγάλη ποικιλία που συνδύαζε ακροβατικά, ζογκλερικά, πάλη, μουσική και σύντομα κωμικά σκετς, που παίζονταν τόσο στην αυτοκρατορική αυλή όσο και σε λαϊκές γιορτές. Αυτή η σταδιακή επέκταση από έναν μόνο αγώνα πάλης σε ένα πλήρες πρόγραμμα ποικιλίας με πολλές διαφορετικές δεξιότητες είναι ουσιαστικά η ίδια φόρμα που βλέπετε ακόμη και σήμερα στη σκηνή ενός θεάτρου ακροβατικών, είκοσι αιώνες αργότερα.
Ένας λόγιος της δυναστείας Χαν το κατέγραψε για εμάς
Το baixi ξεχωρίζει από τις περισσότερες αρχαίες παραστατικές τέχνες, επειδή δεν ανακατασκευάστηκε μόνο από ευρήματα — καταγράφηκε γραπτώς την εποχή του. Ο Zhang Heng, ο επιστήμονας και συγγραφέας της δυναστείας Χαν που έζησε το 78–139 μ.Χ., κατέγραψε τους ακροβάτες της εποχής του να περπατούν σε σχοινί, να κάνουν κατακόρυφα, ζογκλερικά, αναρρίχηση σε κοντάρι και ισορροπία πάνω σε κυλιόμενες μπάλες στη «Ραψωδία για τη Δυτική Πρωτεύουσα». Αυτός είναι εν μέρει ο λόγος που οι ιστορικοί θεωρούν το baixi την κορυφαία λαϊκή διασκέδαση για περίπου οκτώ αιώνες, από τη δυναστεία Χαν έως τη μεταγενέστερη περίοδο των Έξι Δυναστειών, και που το «πάνω από 2.000 χρόνια» στηρίζεται σε πραγματικό κείμενο και όχι σε μια στρογγυλοποιημένη εκτίμηση.
Οι ρίζες στο χωριό το κράτησαν ζωντανό μέσα στους αιώνες
Σε αντίθεση με τη μουσική της αυλής ή τις τέχνες των λογίων, τα ακροβατικά επιβίωσαν από διαδοχικές δυναστικές ανατροπές κυρίως μέσω της λαϊκής και οικογενειακής μετάδοσης — περιοδεύοντες θίασοι που εμφανίζονταν σε πανηγύρια ναών, αγορές και χωριάτικες γιορτές, και περνούσαν τις δεξιότητες από γενιά σε γενιά των ίδιων οικογενειών αντί μέσω επίσημων κρατικών ακαδημιών. Η κομητεία Wuqiao της επαρχίας Hebei είναι το καλύτερα τεκμηριωμένο παράδειγμα: η τοπική παράδοση και τα αρχαιολογικά ευρήματα, μεταξύ των οποίων τοιχογραφίες τάφων της δυναστείας Ανατολικού Ουέι από τον 6ο αιώνα που απεικονίζουν κατακόρυφα και περιστροφή πιάτων, δείχνουν ότι εκεί ασκούνταν ακροβατικά λίγο-πολύ συνεχώς για πάνω από χίλια χρόνια, και η κομητεία αναγνωρίζεται πλέον ευρέως στην Ελλάδα και στο εξωτερικό ως η ιστορική «γενέτειρα» των ακροβατικών.
Από λαϊκή τέχνη σε εθνικό θεσμό
Μετά το 1949, η κινεζική κυβέρνηση θεσμοθέτησε αυτό που ήταν σε μεγάλο βαθμό μια διάσπαρτη λαϊκή παράδοση, ιδρύοντας επαρχιακούς και εθνικούς θιάσους ακροβατικών και ειδικές σχολές εκπαίδευσης — το Wuqiao έχει τη δική του σχολή ακροβατικής τέχνης, χτίζοντας πάνω σε μια τοπική φήμη εκπαίδευσης που ήταν ήδη καλά εδραιωμένη από τα μέσα του 20ού αιώνα. Αυτή η κρατική στήριξη μετέτρεψε τα ακροβατικά σε ένα από τα ναυαρχικά εξαγωγικά προϊόντα παραστατικών τεχνών της Κίνας, με αποστολές σε μεγάλα διεθνή φεστιβάλ και περιοδείες σε όλο τον κόσμο, ενώ παράλληλα έδωσε σε μεμονωμένες πόλεις, ανάμεσά τους και το Πεκίνο, θέατρα ειδικά σχεδιασμένα να φιλοξενούν προγράμματα ακροβατικών κάθε βράδυ και όχι ως περιστασιακές περιοδεύουσες παραστάσεις.
Η παράδοση στη σκηνή απόψε
Αυτό που παρακολουθείτε σε ένα σύγχρονο θέατρο είναι ουσιαστικά η ίδια αυτή γραμμή συμπιεσμένη σε μία ώρα: η δομή ποικιλίας που κληρονομήθηκε από το baixi, πειθαρχίες όπως η ελαστικότητα και η ισορροπία σε κοντάρι που ο Zhang Heng θα αναγνώριζε εύλογα από τη δική του εποχή, συν νεότερες προσθήκες — αέρινα μεταξωτά υφάσματα, η σφαίρα του θανάτου με μοτοσικλέτες — που απορροφήθηκαν από τις παγκόσμιες παραδόσεις τσίρκου τον τελευταίο περίπου αιώνα. Είναι πραγματικά σπάνιο να παρακολουθείς μια παραστατική τέχνη με τεκμηριωμένο ίχνος περίπου δύο χιλιάδων ετών πίσω της· μεγάλο μέρος από ό,τι διαβάζεται στη σκηνή ως λαμπερό σύγχρονο θέαμα είναι, δομικά, μια πολύ παλιά μορφή διασκέδασης που εξακολουθεί να κάνει ακριβώς αυτό που έκανε πάντα.